پوشش مناسب استاد بولت در پالایشگاه و پتروشیمی

استاد بولت در پالایشگاه و پتروشیمی به دلیل نیاز به اتصالات تحت فشار کاربرد زیادی دارد. اما محیط این صنایع به دلیل رطوبت، مواد شیمیایی خورنده و دمای بالا به اتصالات آسیب وارد می کند. به همین دلیل استاد بولت باید با پوشش مناسب در این صنایع به کار برود. در این مطلب از نوین صنعت پارس، پوشش مناسب استاد بولت برای پالایشگاه و پتروشیمی را معرفی می کنیم.

چرا استاد بولت در پالایشگاه و پتروشیمی به پوشش نیاز دارد؟

محیط پالایشگاه و پتروشیمی سرشار از مواد و بخارهای خورنده، رطوبت و مواد شیمیایی است که به شدت بر روی سطوح فلزی تاثیر گذاشته و عمر آنها را کاهش می دهد. در این شرایط، استفاده از پوشش مناسب فقط برای بالا بردن عمر استاد بولت نیست، بلکه با این کار می توان از سلامت رزوه ها نیز محافظت کرد. به عبارت دیگر، پوشش مناسب استاد بولت در پتروشیمی چند مزیت مهم را به همراه دارند که عبارتند از:

• جلوگیری از خوردگی
• افزایش عمر اتصال
• حفظ استحکام و عملکرد رزوه
• کاهش احتمال گیرپاژ مهره و استاد بولت
• کاهش هزینه تعویض و تعمیرات

عوامل موثر در انتخاب پوشش استاد بولت

برخلاف تصور اغلب افراد، فقط مقاومت پیچ و اتصالات در برابر خوردگی ملاک تعیین نوع پوشش نیست. عوامل متعددی از قبیل شرایط محیط، جنس استاد بولت، دمای کاری، میزان رطوبت و حتی نحوه بستن مهره نیز بر پوشش اثر می گذارد. مهم ترین عوامل موثر در انتخاب استاد بولت برای محیط های صنعتی مانند پالایشگاه ها عبارتند از:

• نوع و شدت خورندگی محیط: اگر در محیط رطوبت، نمک، اسید، مواد قلیایی و سایر ترکیبات خورنده وجود دارد، پوششی را باید انتخاب کنید که مقاومت بالایی در برابر ای مواد داشته باشند.
• دمای کاری: هر یک از انواع روکش و پوشش های محافظتی پیچ و مهره ها محدوده دمایی مشخصی دارند. اگر دمای محیط و تجهیزات بالا است، پوششی را باید انتخاب کنید که در اثر حرارت از بین نروند.
• مواد شیمیایی موجود در محیط: در پالایشگاه و پتروشیمی، تماس با مواد شیمیایی مختلف به پوشش های غیراستاندارد آسیب می زند. بنابراین مقاومت شیمیایی پوشش باید متناسب با موادی باشد که با آن در تماس است.
• جنس و گرید استاد بولت: نوع فولاد و گریدهایی مانند B7، B8، B8M و B16 در انتخاب پوشش اهمیت زیادی دارند.
• رطوبت و تماس با آب: اگر اتصالات مدت طولانی در تماس با نم و رطوبت هستند، باید پوششی داشته باشند که بتوانند در برابر نفوذ رطوبت و زنگ زدگی مقاومت کنند.
• شرایط نصب و باز و بسته شدن اتصال: اگر استاد بولت قرار است چندین بار باز و بسته شود، پوشش باید علاوه بر مقاومت خوردگی، اصطکاک مناسبی داشته باشد تا از گیرپاژ یا آسیب به رزوه جلوگیری کند.
• ضریب اصطکاک و گشتاور بستن: نوع پوشش بر میزان اصطکاک بین رزوه استاد بولت و مهره تاثیر می گذارد. به همین دلیل باید پوششی را انتخاب کنید که با گشتاور تناسب داشته باشد.
• شرایط محل نصب: فضای باز، محیط های دریایی، مناطق دارای بخارات شیمیایی و غیره هرکدام شرایط متفاوتی دارند و پوشش اتصالات در آنها با هم فرق دارد.
• استانداردهای پروژه: در پالایشگاه و پتروشیمی، مشخصات فنی پروژه و استانداردهای مورد استفاده، نوع متریال و پوشش قابل قبول را مشخص می کنند.

انواع پوشش مناسب استاد بولت در پالایشگاه و پتروشیمی

با توجه به پارامترهای مهم و موثر در انتخاب روکش استاد بولت ها برای پروژه های پالایشگاهی و پتروشیمی، پوشش های زیر را می توان متناسب با شرایط محیط انتخاب کرد:

پوشش گالوانیزه

اگر در پالایشگاه و صنایع پتروشیمی رطوبت زیاد و مواد خورنده وجود دارد، استاد بولت های فولادی با پوشش گالوانیزه مقاوم می شوند. این روکش ها قیمت مناسبی دارند و در شرایط معمولی می توانند طول عمر استاد بولت ها را افزایش دهند. اما، برای محیط های دارای دمای بالا، پوشش گالوانیزه نمی تواند به خوبی از استاد بولت محافظت کند. علاوه براین، مواد شیمیایی قوی با خورندگی بالا نیز باعث تخریب استاد بولت های دارای روکش گالوانیزه می شوند.

پوشش PTFE (تفلون)

تفلون یکی از پرکاربردترین پوشش ها برای استاد بولت در صنایع پتروشیمی به شمار می رود. چون این روکش ها مقاومت خوبی در برابر تماس با مواد خورنده و نم و رطوبت دارند. علاوه براین، باعث حرکت روان مهره روی رزوه می شوند و احتمال گیرپاژ و آسیب به رزوه را هنگام باز و بسته کردن اتصال کاهش می دهد. لازم به ذکر است، پوشش تفلون گریدهای مختلفی دارد و متناسب با دمای کاری، نوع مواد شیمیایی و مشخصات فنی و استانداردهای پروژه آنها را انتخاب کرد.

پوشش زایلان (Xylan)

یکی دیگر از مقاوم ترین انواع روکش استاد بولت برای پالایشگاه ها، می توان به زایلان اشاره کرد. بسیاری از پوشش های زایلان بر پایه فلوروپلیمرهایی مانند PTFE، FEP یا PFA هستند و رزین‌، پیگمنت و مواد افزودنی برای بالا بردن مقاومت به آنها افزوده می شود. با قرار گرفتن یک لایه زایلان روی استاد بولت های فلزی، از تماس آنها با مواد خورنده جلوگیری می شود.

پوشش های پایه روی

برای استاد بولت های فولادی از جمله استاد بولت B7 و B16 برای جلوگیری از آسیب به آنها در محیط مرطوب و دارای عوامل خورنده پتروشیمی و پالایشگاه می توان از پوشش های پایه روی استفاده کرد. این پوشش ها از نظر فرمول تنوع زیادی دارند و رایج ترین آنها، گالوانیزه گرم، زینک فلیک و داکرومات می باشند.
پوشش داکرومات برای افزایش مقاومت فلزات در برابر خوردگی به کار می روند. زینک فلیک نیز از استاد بولت ها در برابر خوردگی محافظت کرده و حرکت مهره روی رزوه را روان می کند. متناسب با دمای کاری و سایر شرایط پروژه و محیط می توان یکی از این پوشش های پایه روی را انتخاب کرد.

مقایسه انواع پوشش استاد بولت

با توجه به تاثیری که هر یک از انواع روکش بر استاد بولت ها می گذارند، در جدول زیر با هم مقایسه شده اند:

اشتباهات رایج هنگام انتخاب پوشش استاد بولت

انتخاب استاد بولت هایی دارای روکش و پوشش محافظ همیشه بهترین انتخاب نیست، چون نوع پوشش و تناسب آن با شرایط محیط اهمیت بسیار زیادی دارد. در اغلب مواقع، در انتخاب پوشش این اتصالات اشتباهاتی رخ می دهد که باعث خسارت زیادی می شود. از جمله این اشتباهات می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• انتخاب پوشش فقط بر اساس مقاومت در برابر خوردگی
• توجه نکردن به دمای کاری
• استفاده از یک پوشش برای تمام بخش های پالایشگاه
• انتخاب پوششش بدون توجه به جنس و گرید استاد بولت
• در نظر نگرفتن رزوه و ضخامت پوشش
• انتخاب پوشش بدون بررسی ضریب اصطکاک
• انتخاب پوشش های ارزان بدون توجه به سایر فاکتورها
• در نظر نگرفتن استانداردها و مشخصات پروژه

پوشش استاد بولت در برابر خوردگی گالوانیکی

یکی از مشکلات رایج در صنعت، خودگی گالوانیکی است که با انتخاب پوشش مناسب برای اتصالات می توان از آن جلوگیری کرد. وقتی دو سطح فلزی با جنس های متفاوت در محیط مرطوب و خورنده با هم در تماس باشند، یکی از آنها ممکن است زودتر دچار خوردگی شود که به آن خوردگی گاوانیکی گفته می شود. اگر استاد بولت برای فلنج پوشش استانداردی داشته باشد، می تواند سطح تماس فلزی را با رطوبت کمتر کند و احتمال خوردگی کمتر می شود.
برای جلوگیری از این نوع خوردگی، باید پوشش را متناسب با جنس و گرید استاد بولت، جنس فلنج و شرایط محیطی انتخاب کرد.

تاثیر پوشش استاد بولت بر رزوه و گشتاور

یکی از تاثیرات انتخاب پوشش مناسب استاد بولت در پالایشگاه و پتروشیمی، جلوگیری از آسیب به رزوه است. این پوشش ها باعث کاهش اصطکاک می شوند، در نتیجه مهره با نیروی کمتری روی رزوه حرکت کرده و گیرپاژ نمی کنند. علاوه براین، پوشش استاد بولت می تواند گشتاور را برای باز و بسته کردن پیچ و مهره نیز تغییر دهد.

جمع بندی؛ کدام پوشش برای استاد بولت در پتروشیمی و پالایشگاه بهتر است؟

براساس آنچه در مطلب بررسی شد، نمی توان مشخص کرد که کدام پوشش همیشه برای استاد بولت های مورد استفاده در پتروشیمی مناسب است. با توجه به جنس استاد بولت و گرید آن، شرایط محیط و مشخصات فنی مورد نیاز پروژه می توان یکی از پوشش های گالوانیزه گرم، زایلان، تفلون و داکرومات را انتخاب کرد.

سوالات متداول

آیا استاد بولت گالوانیزه برای پالایشگاه مناسب است؟

در محیط های با خورندگی معمولی گالوانیزه گزینه مناسبی باشد، اما برای دمای بالا و محیط های بسیار خورنده زینک فلیک یا برخی پوشش های فلوروپلیمری انتخاب بهتری هستند.

آیا داکرومات و زینک فلیک برای استاد بولت استفاده می شوند؟

بله، هر دو از پوشش های پایه روی هستند و برای افزایش مقاومت اتصالات فلزی در برابر خوردگی کاربرد دارند.

آیا پوشش استاد بولت روی گشتاور بستن تأثیر دارد؟

بله. پوشش ضریب اصطکاک بین رزوه استاد بولت و مهره را تغییر می دهد و در نتیجه گشتاور موردنیاز برای رسیدن به نیروی کششی مشخص نیز تغییر کند.

آیا پوشش استاد بولت از خوردگی گالوانیکی جلوگیری می کند؟

پوشش مناسب تماس فلز با رطوبت و عوامل خورنده را کاهش می دهد و در کنترل خوردگی نقش دارد. اما انتخاب پوشش باید با توجه به جنس استاد بولت، جنس فلنج و شرایط محیطی انجام شود.

آیا همه استاد بولت های B7، B8 و B16 به پوشش نیاز دارند؟

خیر. نیاز به پوشش به شرایط کاری و محیط نصب بستگی دارد.