جدول سایز آچارخور پیچ و مهره

سایز آچارخور به فاصله بین دو سطح صاف و موازی روی سر پیچ یا مهره شش‌گوش گفته می شود که دهانه آچار روی آن قرار می گیرد. این اندازه مشخص می کند برای باز و بسته کردن پیچ یا مهره باید از چه سایز آچاری استفاده شود. به عبارت دیگر، ملاک انتخاب آچار، قطر رزوه پیچ نیست، بلکه اندازه آچارخور آن است که بر اساس استانداردهای تولید پیچ تعیین می شود.

جدول سایز آچارخور پیچ و مهره اینچی

در پیچ و مهره های اینچی، قطر رزوه و سایز آچارخور با استانداردهای متفاوتی تعریف می شوند. به همین دلیل برای انتخاب آچار مناسب نمی توان فقط به اندازه پیچ توجه کرد. جدول زیر سایز آچارخور استاندارد پیچ و مهره های اینچی را ارائه می دهد:

جدول سایز آچارخور پیچ و مهره متریک

هر سایز پیچ متریک، آچارخور مشخصی دارد که با توجه به ابعاد سر پیچ تعیین می شود. جدول زیر پرکاربردترین سایزهای آچارخور پیچ و مهره متریک را بر اساس استانداردهای رایج نمایش می دهد.

جدول سایز آچارخور پیچ و مهره براساس قطر

قطر پیچ یکی از عوامل اصلی در تعیین ابعاد گل پیچ و مهره است، اما همیشه به تنهایی نمی تواند سایز آچارخور را مشخص کند و باید به استاندارد تولید نیز توجه داشت. جدول زیر اندازه آچارخور پیچ و مهره را بر اساس قطر اسمی پیچ نمایش می دهد.

نحوه محاسبه سایز آچارخور پیچ و مهره

برای اندازه گیری سایز آچارخور، باید از کولیس استفاده کنید و فاصله بین دو سطح صاف و موازی سر پیچ یا مهره را اندازه بگیرید. توجه داشته باشید که اندازه گیری از گوشه به گوشه سر پیچ یا مهره روش درستی نیست، زیرا این فاصله همیشه بزرگ تر از سایز آچارخور است و باعث انتخاب آچار نامناسب می شود. بنابراین، برای به دست آوردن اندازه دقیق، کولیس باید فقط روی دو وجه روبه روی هم قرار گیرد.

در ویدئوی زیر در کمترین زمان می تواند متوجه شوید که هر سایز پیچ و مهره با چه سایز آچار باز و بسته می شود:

یکی از اشتباهات در محاسبه سایز آچار پیچ و مهره، استفاده از فرمول است. دقت داشته باشید که مقادیری که فرمول محاسبه سایز آچار ارائه می دهد تقریبی است و برای برخی از پیچ ها از قبیل پیچ های فلنج دار، خودرویی، سبک و دارای طراحی اختصاصی نمی توان از آن استفاده کرد. بهترین کار استفاده از جداولی است که توسط استانداردها ارائه شده اند.
اما، به صورت تقریبی می توان از رابطه زیر سایز آچارخور پیچ و مهره را محاسبه کرد که دقیق نیست:

AF ≈ 1.5 × d + C

• AF = سایز آچارخور
• d = قطر اسمی پیچ
• C = یک ضریب ثابت (بسته به استاندارد)

همان طور که اشاره شد، این رابطه فقط یک تخمین است و برای انتخاب آچار یا طراحی قابل استناد نیست. برای مثال:

• M10 → 1.5 × 10 = 15، اما سایز استاندارد آچارخور معمولا 17 میلی متر است.
• M12 → 1.5 × 12 = 18، در حالی که سایز استاندارد 19 میلی تر است.

بنابراین بهترین مرجع، جداول استاندارد DIN یا ISO است که در بالا ارائه دادیم.

جمع بندی

در این مطلب جدول سایز آچارخور پیچ و مهره و نحوه محاسبه آن با ابزار کولیس و از طریق فرمول معرفی شد. در حالت کلی، بهترین روش استفاده از جدول هایی است که هر یک از استانداردها ارائه داده اند که در این مطلب معرفی شد.

سوالات متداول

پیچ M10 را با کدام آچار باید باز کرد؟

پیچ شش گوش M10 با آچار 17 میلی متر باز و بسته می شود. البته در برخی استانداردها مانند پیچ های فلنج دار ممکن است سایز آچارخور متفاوت باشد.

پیچ M8 چه آچاری می خورد؟

برای باز کردن پیچ شش گوش M8 از آچار 13 میلی متر استفاده می شود.

آیا سایز پیچ و سایز آچار یکی است؟

خیر، سایز پیچ به قطر رزوه اشاره دارد، اما سایز آچار مربوط به فاصله بین دو ضلع سر شش گوش پیچ یا مهره است.

سایز آچارخور مهره چگونه مشخص می شود؟

سایز آچارخور مهره بر اساس فاصله بین دو ضلع موازی قسمت شش گوش آن اندازه گیری می شود و معمولا با استاندارد ساخت پیچ و مهره تعیین می شود.

چرا بعضی پیچ های هم قطر آچارخور متفاوتی دارند؟

به دلیل تفاوت استاندارد تولید، طراحی سر پیچ و استفاده از مدل هایی مانند پیچ فلنج‌ دار یا سرکوتاه، ممکن است آچارخور پیچ های هم قطر متفاوت باشد.

آیا جدول آچارخور برای پیچ و مهره های DIN و ISO یکسان است؟

در بسیاری از سایزهای رایج مشابه است، اما برخی استانداردها و طراحی های خاص می توانند اندازه آچارخور متفاوتی داشته باشند.