تفاوت گالوانیزه گرم، سرد، داکرومات و PTFE

گالوانیزه گرم، سرد، داکرومات و PTFE از پرکاربردترین پوشش های ضدخوردگی هستند که برای افزایش عمر و مقاومت پیچ، مهره و قطعات فلزی به کار می روند. هر یک از این پوشش ها ویژگی های متفاوتی داشته و از نظر مقاومت و کاربرد با هم فرق دارند. به همین دلیل باید آنها را براساس شرایط محیط، دمای کاری، میزان خوردگی و نوع قطعه انتخاب کرد. در این مطلب از نوین صنعت پارس، تفاوت گالوانیزه گرم، سرد، داکرومات و PTFE را بررسی می کنیم.

جدول مقایسه گالوانیزه گرم، سرد، داکرومات و PTFE

گالوانیزه گرم چیست؟

با توجه به اینکه فلزات در تماس با نم و رطوبت به شدت دچار خوردگی می شوند، با پوشش گالوانیزه از آنها محافظت می شود. این پوشش حاوی روی (Zinc) است و مانند سد در برابر نم و رطوبت و سایر عوامل خورنده از سطح فلزی محافظت می کند و به دو روش گرم و سرد اجرا می شود.
اگر قطعه فلزی پس از آماده سازی وارد حمام روی مذاب شود و در حالت کاملا غوطه ور قرار بگیرد، به آن گالوانیزه گرم گفته می شود. در گالوانیزه گرم سطح فلزی با روی واکنش برقرار می کند و آلیاژهای آهن و روی تشکیل می شود. در نتیجه، روی سطح نه تنها یک لایه روی قرار می گیرد، بلکه آلیاژهای آهن و روی نیز باعث مقاومت بیشتر سطح می شوند. گالوانیزهگرم به دلیل ضخامت بالا، به عنوان روکش استاد بولت و سازه های فولادی در فضای باز استفاده می شود.

گالوانیزه سرد چیست؟

در شرایطی که روی سطح فلزی پوشش و رنگ حاوی ذرات ریز روی پوشانده شود، به آن گالوانیزه سرد گفته می شود. این پوشش بعد از سرد شدن مانند یک لایه محافظ از سطح فلزی زیرین عمل می کند و احتمال زنگ زدگی را کاهش می دهد. اجرای آسان و امکان ترمیم موضعی سطح آسیب دیده از مزایای گالوانیزه سرد به شمار می رود. اما، مقاومت بالایی در برابر عوامل محیطی ندارد و کاربرد آن محدود است.

تفاوت گالوانیزه گرم و سرد

تفاوت در روش اجرای این دو پوشش تاثیر زیادی در میزان مقاومت آنها در برابر خوردگی و محافظت از سطوح فلزی دارد. با توجه به اینکه در گالوانیزه گرم، فلز به طور کامل در روی مذاب غوطه ور می شود، لایه های آلیاژی ضخیم روی سطح تشکیل می شوند. در نتیجه، نسبت به گالوانیزه سرد مقاومت روکش در برابر خوردگی زیادتر است. علاوه براین، گالوانیزه سرد چون ضخامت کمتری دارد، در اثر برخورد با اشیای نوک تیز دچار خراشیدگی شده و فلز از همان نقطه زنگ میزند.
در جدول زیر به طور خلاصه تفاوت گالوانیزه سرد و گرم از نظر روش اجرا، ضخامت پوشش، مقاومت خوردگی، دوام و ظاهر و قابلیت ترمیم بودن با هم مقایسه شده اند.

داکرومات چیست؟

در زمان خرید پیچ و سایر قطعات فلزی، برخی از آنها با روکش داکرومات ارائه می شوند. این پوشش از روی و آلومینیوم تشکیل شده و می تواند تا حد زیادی از فلزات در برابر خوردگی محافظت کند. ترکیب روی و آلومینیوم مذاب ابتدا روی سطح فلزی اجرا می شود و سپس با حرارت دهی، یک لایه محافظ را ایجاد می کند. دلیل مقاومت بالای داکرومات در برابر خوردگی، سطح پولکی روی و آلومینیوم است و به همین دلیل مانع از رسیدن رطوبت و عوامل خورنده به سطح فلزی می شود.
به دلیل ضخامت کم در برابر مقاومت بالا، روکش داکرومات بیشتر برای پیچ و مهره و قطعات مورد استفاده در صنایع خودروسازی و تجهیزات صنعتی در محیط های دارای عوامل خورنده استفاده می شود.

PTFE چیست؟

PTFE یکی دیگر از پوشش های مناسب سطوح فلزی برای محافظت از آنها در برابر خوردگی است که از مواد پلیمری ساخته شده است. مواد پلیمری مقاومت بالایی در برابر نفوذ نم و رطوبت و خوردگی دارند. علاوه براین، سطح آنها لغزنده است و به همین دلیل ضریب اصطکاک را پایین می آورد و باز و بسته شدن پیچ و مهره راحت تر می شود.  PTFE برای محیط های شیمیایی با دمای بالا و به عنوان پوشش مناسب استاد بولت در پالایشگاه انتخاب می شود.

تفاوت داکرومات و PTFE

با توجه به جنس این دو روکش و تفاوت هایی که در نحوه اجرای آنها وجود دارد، داکرومات و PTFE عملکرد و کاربرد متفاوتی دارند. داکرومات به دلیل مقاومت بالا و ضخامت پایین برای محیط های خورنده و حفظ ابعاد پیچ و مهره استفاده می شود. اما، PTFE علاوه بر مقاومت بالا، اصطکاک پایینی دارد و برای راحت باز و بسته شدن اتصالات در محیط های خورنده انتخاب می شود.

مقایسه گالوانیزه گرم، سرد، داکرومات و PTFE از نظر مقاومت خوردگی

واقعیت این است که نمی توان میزان مقاومت در برابر خوردگی ین چهار پوشش را با هم مقایسه کرد و همیشه یک ترتیب ثابت برای آنها در نظر گرفت. چون مقاومت آنها تا حد زیادی به شرایط محیط بستگی دارد. اما، در حالت کلی گالوانیزه گرم مقاومت بالایی دارد و ضخامت پوشش را افزایش می دهد. گالوانیزه سرد مقاومت کمتری نسبت به نوع گرم دارد. پوشش داکرومات علاوه بر مقاومت بالا، ضخامت کمی دارد و PTFE در کنار مقاومت بالا، اصطکاک را هم کاهش می دهد.

مقایسه از نظر ضخامت پوشش

ضخامت پوشش و روکش پیچ و مهره و سطح فلزی نقش مهمی در حفظ ابعاد آنها در پروژه های مختلف دارد. در یک مقایسه کلی، گالوانیزه گرم بعد از غوطه ورد شدن فلزات در روی مذاب، افزایش پیدا می کند، اما گالوانیزه سرد نازک تر است. یکی از مزایای مهم داکرومات و PTFE، نازک بودن لایه محافظ آنها است.
البته لازم به ذکر است، ضخامت هر یک از پوشش های گالوانیزه گرم، سرد، داکرومات و PTFE به روش اجرای آنها بستگی دارد.

مقایسه از نظر مقاومت شیمیایی

میزان مقاومت پوشش در تماس با مواد شیمیایی اسید، باز و حلال ها و مواد خورنده تا حد زیادی به شرایط محیط و مشخصات قطعه بستگی دارد. اما با توجه به جنس و نحوه اجرای هر یک از این روکش ها می توان گفت، PTFE بالاترین مقاومت شیمیایی را در تماس با مواد اسیدی و باز دارد. گالوانیزه سرد به دلیل نازک بودن لایه روی و عدم حرارت دهی در زمان اجرا، در برابر مواد شیمیایی مقاومت کمتری دارد. گالوانیزه گرم و داکرومات هر دو مقاومت شیمیایی مطلوبی دارند و با توجه به شرایط محیط می توان آنها را انتخاب کرد.

مقایسه مقاومت در برابر سایش و اصطکاک

لایه روی اجرا شده در گالوانیزه گرم در حد قابل قبول می تواند در برابر سایش مقاومت داشته باشد، اما اگر قطعات بیشاز اندازه با هم در تماس هستند، این پوشش نمی تواند اصطکاک را کاهش دهد. گالوانیزه سرد اصطکاک را کاهش نمی دهد و در اثر سایش شدید ممکن است آسیب ببیند. داکرومات بیشتر به دلیل مقاومت بالا در برابر خوردگی انتخاب می شود و نمی توان آن را برای جلوگیری از سایش قطعات انتخاب کرد.
در حالت کلی، از نظر کاهش اصطکاک ptfe بهترین عملکرد را دارد، اما برای جلوگیری از سایش، باید پوشش را با توجه به نوع تماس، فشار، شرایط کاری و سرعت حرکت انتخاب کرد.

تفاوت قیمت گالوانیزه گرم، سرد، داکرومات و PTFE

از نظر قیمت و هزینه اجرای پوشش، گالوانیزه سرد ارزان ترین گزینه است، چون اجرای سریع و آسانی دارد. بعد از آن گالوانیزه گرم قرار می گیرد که نیاز به حرارت دهی و تجهیزات بیشتری برای اجرا دارد. گران ترین پوشش ptfe است و بعد از آن داکرومات به دلیل جنس و نحوه اجرا قرار می گیرد. در نتیجه می توان از نظر قیمت این پوشش ها را از ارزان ترین تا گران ترین به این صورت مرتب کرد: گالوانیزه سرد، گالوانیزه گرم، داکرومات و PTFE

چگونه بهترین پوشش را انتخاب کنیم؟

روکش پیچ و مهره و قطعات فلزی در شرایط می تواند مقاومت مطلوبی داشته باشد که با شرایط محیط و نوع کاربردشان تناسب داشته باشند. در زمان انتخاب پوشش پیچ و مهره باید چند فاکتور بسیار مهم زیر را مد نظر داشت:

• شرایط محیطی: میزان نم و رطوبت، بارندگی و عواملخورنده موجود در محیط باید بررسی شوند.
• میزن خورندگی: مقدار مواد خورنده موجود در محیط و شدت خورندگی آنها باید با نوع پوشش تناسب داشته باشد.
• دمای کاری: دمای کاری می تواند مقاومت پوشش را در برابر خوردگی و سایش تحت تاثیر قرار دهد.
• تماس با مواد شیمیایی: اگر در محیط مواد شیمیایی اسیدی، باز، حلال و سایر مواد خورنده وجود دارد، باید پوشش بتواند مقاومت مطلوبی در برابر آنها داشته باشد.
• ضخامت پوشش: ضخامت پوشش نباید ابعاد قطعات رزوه دار را ببیش از اندازه تغییر دهد.
• میزان اصطکاک: اگر قطعات مدت طولانی با سرعت بالا در تماس با هم هستند، پوشش باید بتواند اصطکاک را کمتر کند.
• نوع قطعه و کاربرد: روکش قطعات باید با نوع و کاربردشان تناسب داشته باشد.

جمع بندی

بر اساس تفاوت های گالوانیزه گرم، گالوانیزه سرد، داکرومات و PTFE که در این مطلب بررسی شد، انتخاب پوشش باید با شرایط استفاده از قطعه تناسب داشته باشد. برای محیط های باز، خورنده و مرطوب، گالوانیزه گرم گزینه مناسب و اقتصادی است. اگر خورندگی محیط در سطح پایینی است، گالوانیزه سرد به دلیل ترمیم آسان و قیمت ارزان بیشترین کاربرد را دارد. داکرومات برای قطعات رزوه دار که به پوشش نازک و مقاوم نیاز دارند، انتخاب می شود. در نهایت، PTFE زمانی بهترین گزینه است که مقاومت شیمیایی بالا و اصطکاک پایین اهمیت داشته باشد.

سوالات متداول

کدام پوشش برای پیچ و مهره مناسب تر است؟

انتخاب پوشش به شرایط استفاده بستگی دارد. برای فضای باز و مرطوب، گالوانیزه گرم گزینه مناسبی است. داکرومات برای پیچ و مهره های صنعتی و رزوه دار کاربرد زیادی دارد و PTFE بیشتر برای شرایطی مناسب است که مقاومت شیمیایی و اصطکاک پایین اهمیت داشته باشد.

گالوانیزه گرم بهتر است یا گالوانیزه سرد؟

اگر دوام و مقاومت در برابر خوردگی اهمیت بیشتری داشته باشد، گالوانیزه گرم انتخاب بهتری است. گالوانیزه سرد بیشتر برای ترمیم موضعی و اجرای سریع در محیط با خورندگی پایین استفاده می شود.

داکرومات چه مزیتی نسبت به گالوانیزه دارد؟

داکرومات با ضخامت کم، مقاومت مناسبی در برابر خوردگی ایجاد می کند و برای قطعات رزوه دار که حفظ ابعاد آنها اهمیت دارد، گزینه مناسبی است.

آیا PTFE در برابر مواد شیمیایی مقاوم است؟

بله، PTFE در برابر بسیاری از مواد شیمیایی، اسید، بازها و حلال‌ مقاومت بالایی دارد و به همین دلیل در محیط های شیمیایی و صنعتی کاربرد زیادی پیدا کرده است.

کدام پوشش برای محیط های مرطوب و فضای باز مناسب‌ است؟

گالوانیزه گرم برای این شرایط گزینه مناسبی است، زیرا لایه روی محافظت خوبی در برابر رطوبت و عوامل خورنده ایجاد می کند. البته شدت خوردگی و شرایط واقعی محیط باید هنگام انتخاب در نظر گرفته شود.